Urząd

Komitetu Integracji Europejskiej

Sekretarz

Komitetu Integracji Europejskiej

Sekretarz Stanu

Jarosław Pietras

Sekr.Min.JP-1989/04/DPE/jg

Warszawa, dnia 22 lipca 2004 r.

Pani

Elżbieta Buczkowska

Prezes

Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych

Szanowna Pani Prezes,

W odpowiedzi na pismo z dnia 23 czerwca 2004 r. (sygn. pisma NRPiP/XXIII/86/04) zawierające prośbę o wyrażenie opinii w sprawie dokumentu „Zaświadczenie o kwalifikacjach do wykonywania zawodu pielęgniarki i położnej", pragnę odpowiedzieć na postawione pytania:

1. Jaki rodzaj zaświadczenia stwierdzającego, że pielęgniarka lub położna posiada kwalifikacje zgodne z wymaganiami wynikającymi z przepisów prawa Unii Europejskiej, powinny wydawać okręgowe izby pielęgniarek i położnych dla pielęgniarek, które legitymują się dyplomem pielęgniarki uzyskanym po 5-Ietnim kształceniu w liceum medycznym?

Art 4 dyrektywy 77/452/EWG oraz art. 5 dyrektywy 80/154/EWG dopuszcza automatyczne uznanie przez państwa członkowskie Unii Europejskie dyplomów pielęgniarek, położnych, które nie spełniają wszystkich podstawowych wymogów wykształcenia określonych w art. l dyrektywy 77/453/EWG odnośnie pielęgniarek (oraz art. l dyrektywy 80/155/EWG odpowiednio w przypadku położnych) w trybie uznania praw nabytych. Warunkiem uznania dyplomów w tym trybie jest, aby dyplom był wydany w danym państwie członkowskim przed wprowadzeniem w życie w tym państwie dyrektywy 77/453/EWG oraz aby do takiego dyplomu było dołączone zaświadczenie stwierdzające, że dany obywatel faktycznie i zgodnie z prawem, w określonym okresie poprzedzającym datę wystawienia zaświadczenia, wykonywał czynności pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną lub położnej.

Zgodnie z postanowieniami załącznika II Traktatu Akcesyjnego w trybie praw nabytych w odniesieniu do kwalifikacji polskich pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną, położnych stosuje się jedynie następujące przepisy dotyczące praw nabytych: W przypadku obywateli Państw Członkowskich, których dyplomy, świadectwa i inne dowody potwierdzające kwalifikacje pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną, położnych zostały wydane lub których kształcenie zaczęło się w Polsce przed dniem przystąpienia i które nie spełniają minimalnych wymogów szkolenia określonych w artykule 1 dyrektywy 77/453/EWG (w artykule 1 dyrektywy 80/155/EWG w przypadku położnej), Państwa Członkowskie uznają następujące dyplomy, świadectwa i inne dokumenty potwierdzające kwalifikacje w zakresie pielęgniarskiej opieki ogólnej, położnictwa jako wystarczające dowody, jeśli będą do nich załączone zaświadczenia stwierdzające, że ci obywatele Państw Członkowskich rzeczywiście i zgodnie z prawem wykonywali przedmiotową działalność w Polsce w niżej wymienionych okresach:

- dyplom licencjata pielęgniarstwa / dyplom licencjata położnictwa - co najmniej trzy kolejne lata w ciągu pięciu lat przed dniem wydania zaświadczenia,

- dyplom pielęgniarstwa z wykształceniem pomaturalnym / dyplom położnej z wykształceniem pomaturalnym - (dyplom pielęgniarki albo pielęgniarki dyplomowanej, dyplom położnej) - co najmniej pięć kolejnych lat w ciągu siedmiu lat przed dniem wydania zaświadczenia.

W świetle przedstawionych powyżej informacji pragnę stwierdzić, iż wydawanie zaświadczeń zostało przewidziane jedynie w odniesieniu do pielęgniarek, położnych objętych na podstawie Traktatu Akcesyjnego przepisami dotyczącymi praw nabytych. Zgodnie z przedstawionym powyżej brzmieniem załącznika II Traktatu Akcesyjnego przepisami takimi nie zostały objęte pielęgniarki, położne, które ukończyły kształcenie w 5 letnim liceum medycznym.

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż wydawanie zaświadczeń w odniesieniu do tej grupy pielęgniarek, położnych nie ma uzasadnienia z punktu widzenia prawa Unii Europejskiej ustanawiającego zasady uznawania kwalifikacji zawodowych w trybie automatycznym na podstawie tzw. dyrektywy sektorowych.

2. Opinia na temat opracowanego przez NRPiP projektu zaświadczenia o kwalifikacjach do wykonywania zawodu pielęgniarki.

W związku ze sformułowaniem w piśmie celów jakim, zgodnie z intencją Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, ma służyć zaświadczenie: „potwierdzenie stanu faktycznego, umożliwienie podjęcia pracy oraz uznania kwalifikacji zgodnie z dyrektywami ogólnymi" pragnę zauważyć, iż tzw. system ogólny uznania kwalifikacji zawodowych nie ustanawia trybu uznania kwalifikacji w trybie praw nabytych identycznego do tego z dyrektywy sektorowych. Opracowany przez Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych projekt zaświadczenia może jednak stanowić wypełnienie innych celów ustanowionych przez dyrektywy systemu ogólnego. System ten opiera się na każdorazowym porównaniu długości i zawartości kształcenia uzyskanego w kraju pochodzenia z kształceniem państwa przyjmującego. W określonych przypadkach różnice w długości lub zawartości kształcenia mogą być rekompensowane praktyką zawodową. W trakcie postępowania dotyczącego uznania kwalifikacji organ państwa przyjmującego ma prawo żądać informacji dotyczących aktualnego statusu osoby migrującej, w szczególności informacji na temat posiadania prawa wykonywania zawodu, toczących się postępowań dyscyplinarnych wobec danej osoby. Wydaje się, iż przedstawiony projekt zaświadczenia może być dokumentem za pomocą którego wszystkie te informacje mogłyby być potwierdzane w toczącym się postępowaniu o uznanie kwalifikacji zawodowych.

3. Czy uzyskanie dyplomu pielęgniarki, położnej w Rzeczypospolitej Polskiej bez względu na rodzaj szkoły, w której uzyskano ten dyplom, stanowi podstawę do posiadania praw nabytych niezbywalnych i tym samym osoby te będą miały prawo do używania tytułu zawodowego pielęgniarki, tytułu zawodowego położnej i będą mogły nadal wykonywać zawód pielęgniarki i położnej?

W nawiązaniu do wcześniejszej korespondencji pragnę po raz kolejny stwierdzić, iż przystąpienie Polski do Unii Europejskiej i związane z tym zmiany legislacyjne w polskim systemie prawnym, w szczególności odnośnie długości i zawartości kształcenia w zawodach medycznych w tym w zawodach pielęgniarki, położnej nie wpływają na posługiwanie się tytułami zawodowymi oraz wykonywanie zawodu w Polsce przez te grupy zawodowe, bez względu na rodzaj szkoły, w której uzyskały one dyplom. Tak więc pielęgniarki, położne będą miały w dalszym ciągu prawo do posługiwania się uzyskanymi tytułami zawodowymi oraz prawo do wykonywania swoich zawodów.

Z poważaniem

Do uprzejmej wiadomości:

Pan Marek Balicki

Minister Zdrowia